Wat is isolatieglas?
Isolatieglas is de overkoepelende term voor glas met een isolerende werking. Leer hoe het verschilt van HR-glas en welke soorten er bestaan.
De termen “dubbelglas”, “isolatieglas” en “HR-glas” worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Isolatieglas is de overkoepelende categorie, terwijl dubbelglas en HR-glas specifieke varianten daarvan zijn. Dit artikel legt uit wat isolatieglas precies is en hoe het zich verhoudt tot HR-glas. Na het lezen weet je precies welke soorten isolatieglas er bestaan en welke het meest geschikt is voor jouw situatie.
Wat betekent isolatieglas precies?
Isolatieglas is glas dat bestaat uit minimaal twee glasplaten met een isolerende ruimte ertussen. Die ruimte, ook wel spouw genoemd, vermindert de warmteoverdracht tussen binnen en buiten. Hierdoor blijft je woning in de winter warmer en in de zomer koeler.
Het bijzondere aan isolatieglas is dat het een complete unit vormt. De glasplaten zijn aan de randen luchtdicht met elkaar verbonden, waardoor de isolerende werking behouden blijft. Zonder die afdichting zou de isolatiewaarde snel verloren gaan.
Isolatieglas vs. dubbelglas: niet hetzelfde
Dubbelglas is een specifieke vorm van isolatieglas, maar niet alle isolatieglas is dubbelglas. Het verschil zit in het aantal glasplaten. Dubbelglas heeft twee glasplaten, terwijl triple glas er drie heeft.
Een andere veelgemaakte fout is het gelijkstellen van dubbelglas aan HR-glas. Gewoon dubbelglas uit de jaren zeventig en tachtig heeft een U-waarde van 2,7 - 3,3 W/m²K, terwijl modern HR++ glas een U-waarde van 0,9 - 1,2 W/m²K haalt. Het verschil in isolatieprestatie is dus aanzienlijk.
De onderdelen van een isolatieglasunit
Elke isolatieglasunit bestaat uit vaste onderdelen die samen zorgen voor de isolerende werking. De glasplaten vormen de basis en zijn meestal 4 mm dik. De spouw is de ruimte tussen de glasplaten en bepaalt voor een groot deel de isolatiewaarde.
De spacer is de afstandhouder die de glasplaten op hun plaats houdt en de spouwbreedte bepaalt. Bij moderne isolatieglasunits is de spouw gevuld met een edelgas zoals argon, dat warmte slechter geleidt dan lucht. De randafdichting zorgt ervoor dat het gas niet ontsnapt en dat vocht niet binnendringt.
De geschiedenis van isolatieglas in Nederland
Isolatieglas heeft in Nederland een ontwikkeling van ruim vijftig jaar doorgemaakt. Van eenvoudig dubbelglas met lucht tot hoogwaardig HR++ glas met speciale coatings en gasvullingen. Die evolutie is nauw verbonden met stijgende energieprijzen en strengere bouweisen.
Thermopane: de eerste generatie dubbelglas
De eerste isolerende glasunits verschenen in de jaren zestig onder de merknaam Thermopane. Dit was dubbelglas met een luchtgevulde spouw, zonder coating of edelgas. De U-waarde lag rond de 3,0 W/m²K, wat destijds een grote verbetering was ten opzichte van enkelglas met een U-waarde van 5,6 - 5,8 W/m²K.
Deze eerste generatie dubbelglas had een beperkte levensduur. De randafdichting was nog niet zo geavanceerd, waardoor condensvorming tussen de glasplaten vaak na tien tot vijftien jaar optrad. Veel woningen uit die periode hebben inmiddels al meerdere keren nieuw glas gekregen.
Van gewoon dubbelglas naar gecoat glas
In de jaren negentig kwam een belangrijke innovatie: de low-e coating. Dit is een ultradunne metaallaag op het glas die warmtestraling reflecteert. Dankzij deze coating daalde de U-waarde van dubbelglas naar onder de 2,0 W/m²K.
Tegelijkertijd werd lucht als spouwvulling vervangen door argon. Dit edelgas geleidt warmte ongeveer 33% slechter dan lucht. De combinatie van coating en argonvulling markeerde de geboorte van wat we nu kennen als HR-glas.
HR-glas wordt de standaard
Vanaf de jaren 2000 werd HR-glas de norm in Nederlandse nieuwbouw. De overheid scherpte de bouweisen steeds verder aan, waardoor isolatieglas zonder coating en gasvulling niet meer voldeed. HR++ glas met een U-waarde van 0,9 - 1,2 W/m²K is tegenwoordig de standaard in Nederlandse woningbouw.
Deze verschuiving kwam niet alleen door regelgeving. Stijgende energieprijzen maakten beter isolerend glas ook financieel aantrekkelijker. De meerkosten voor HR++ ten opzichte van gewoon dubbelglas werden ruimschoots terugverdiend door lagere stookkosten.
Welke soorten isolatieglas zijn er?
Isolatieglas is er tegenwoordig in veel varianten, van eenvoudig dubbelglas tot hoogwaardig triple glas en zelfs vacuümglas. Elke variant heeft zijn eigen kenmerken en toepassingsgebied.
Gewoon dubbelglas (zonder coating)
Dubbelglas zonder coating is de meest basale vorm van isolatieglas. Het bestaat uit twee glasplaten met een lucht- of argongevulde spouw, maar mist de warmtereflecterende coating. De U-waarde ligt tussen 2,7 en 3,3 W/m²K, afhankelijk van de spouwbreedte.
Dit type glas wordt in Nederland nauwelijks nog geplaatst. Het voldoet niet aan de huidige nieuwbouweisen en de meerkosten voor HR-glas zijn minimaal. In bestaande woningen uit de jaren zeventig en tachtig komt dit type nog wel voor.
HR-glas en zijn varianten
HR-glas is isolatieglas met een speciale low-e coating en meestal een argonvulling. Binnen de HR-familie bestaan verschillende varianten met oplopende isolatiewaarden. Standaard HR-glas heeft een U-waarde van 1,7 - 2,0 W/m²K en is de basis van de HR-reeks.
HR++ glas is de meest geplaatste variant in Nederland, met een U-waarde van 0,9 - 1,2 W/m²K. De standaard opbouw is 4-16-4, wat staat voor twee glasplaten van 4 mm met een spouw van 16 mm. Triple glas voegt een derde glasplaat toe en haalt U-waarden van 0,5 - 0,9 W/m²K.
Vacuümglas: de nieuwste ontwikkeling
De nieuwste generatie isolatieglas werkt op een ander principe dan traditioneel dubbelglas of triple glas. Vacuümglas bevat in plaats van een gasvulling een vacuüm, wat warmteoverdracht door geleiding en convectie vrijwel elimineert. De dikte bedraagt slechts 6,7 mm, terwijl de U-waarde rond 0,7 W/m²K ligt.
Het grote voordeel van vacuümglas is de geringe dikte. Dit maakt het geschikt voor monumentale panden waar de originele kozijnen behouden moeten blijven. Het nadeel is de prijs, die aanzienlijk hoger ligt dan bij conventioneel HR++ glas.
Isolatieglas en de huidige bouwregelgeving
De eisen aan isolatieglas zijn vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat sinds 2024 het Bouwbesluit 2012 vervangt. Voor nieuwbouw geldt dat ramen individueel een U-waarde van maximaal 2,2 W/m²K mogen hebben, terwijl het gemiddelde over alle ramen onder 1,65 W/m²K moet blijven.
In de praktijk betekent dit dat nieuwbouwwoningen minimaal HR++ glas nodig hebben om aan de eisen te voldoen. Triple glas is vaak noodzakelijk om de BENG-eisen voor bijna energieneutrale gebouwen te halen. De volledige regelgeving staat beschreven in het Bouwbesluit.
Bij renovatie geldt het principe van rechtens verkregen niveau: de kwaliteit mag nooit dalen onder het niveau van voor de renovatie. Bij volledige vervanging van ramen is de absolute ondergrens een U-waarde van 2,2 W/m²K, waarmee standaard HR-glas nog net voldoet maar gewoon dubbelglas niet meer.