Inbraakwerend en veiligheidsglas
Veiligheidsglas kent weerstandsklassen van P1A tot P8B en SKG-sterren. Ontdek welke normen bestaan, wat ze betekenen en wanneer welke klasse vereist is.
Veiligheidsglas is een verzamelnaam voor glassoorten die bescherming bieden tegen inbraak, doorval of verwonding bij breuk. De beschermingsniveaus verschillen echter sterk. Classificatiesystemen als EN 356 en SKG maken het niet direct overzichtelijk welke klasse waarvoor dient. Een begane-grondraam naast de voordeur stelt andere eisen dan een raam op de eerste verdieping. Dit artikel legt de belangrijkste normen uit en helpt bepalen welke veiligheidsklasse bij jouw situatie past.
Inbraakwerend versus veiligheidsglas: wat is het verschil?
De termen inbraakwerend glas en veiligheidsglas worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze beschrijven verschillende functies. Het onderscheid bepaalt welke norm van toepassing is en welke glasopbouw nodig is.
Inbraakwerend glas: weerstand tegen geforceerde toegang
Inbraakwerend glas vertraagt of voorkomt dat een inbreker door het glas naar binnen komt. Het gaat niet om het voorkomen van breuk, maar om het vertragen van doorgang. Een inbreker die een ruit inslaat maar niet door de opening kan klimmen, wordt ontmoedigd of geeft op.
De weerstandstijd is de cruciale factor. Hoe langer het duurt om door het glas te komen, hoe groter de kans dat de inbreker opgeeft of betrapt wordt. Normen als EN 356 meten precies deze weerstandstijd door het glas te onderwerpen aan gestandaardiseerde aanvallen.
Veiligheidsglas: bescherming tegen doorval en verwonding
Veiligheidsglas beschermt tegen verwondingen wanneer iemand tegen het glas valt of wanneer het glas breekt. Dit is relevant bij balkondeuren, glazen puien of ramen op kinderhoogte. Het glas breekt ofwel in veilige korrels, ofwel het blijft intact dankzij een houdende folie.
De norm EN 12600 test dit door een leren slingergewicht tegen het glas te laten vallen. De manier waarop het glas breekt bepaalt de classificatie.
EN 12600: de slingerproef voor veiligheidsglas
De Europese norm EN 12600 bepaalt hoe veilig glas is bij menselijke impact. Een leren zak van 50 kg slingert tegen het glas vanuit verschillende hoogtes. De reactie van het glas bepaalt de classificatie in klasse A, B of C, voorafgegaan door een cijfer voor de valhoogte.
Klasse 1B1: gelamineerd glas
Klasse 1B1 biedt de hoogste bescherming tegen doorvallen. Het glas mag breken, maar de PVB-folie tussen de glaslagen houdt de scherven bijeen. Gelamineerd glas voorkomt zo dat iemand door de opening valt, zelfs als het glas volledig gebroken is.
Het cijfer 1 geeft aan dat het glas de zwaarste test doorstaat: een val vanuit 1200 mm hoogte. De B duidt op het breukpatroon waarbij de folie de scherven vasthoudt.
Klasse 1C1: gehard glas
Klasse 1C1 beschermt door te breken in kleine, afgeronde korrels zonder scherpe randen. Dit vermindert het risico op snijwonden bij contact met de scherven. Gehard glas biedt echter geen doorvalbescherming omdat er na breuk geen barrière overblijft.
De C in de classificatie duidt op het typische breukpatroon van gehard glas. Voor situaties waar doorvalrisico bestaat, is klasse 1B1 daarom de juiste keuze.
EN 356: de balvalproef voor inbraakwerendheid
De Europese norm EN 356 meet de weerstand tegen doelbewuste pogingen om door het glas te breken. De test simuleert inbraakpogingen met vallende stalen kogels of bijlslagen. De onderstaande tabel toont de EN 356 weerstandsklassen met hun testmethoden en beschermingsniveaus.
| Klasse | Testmethode | Beschermingsniveau |
|---|---|---|
| P1A | 3x balval 1,5 m (62 J) | Basis weerstand |
| P2A | 3x balval 3 m (124 J) | Lichte weerstand |
| P3A | 3x balval 6 m (248 J) | Gemiddelde weerstand |
| P4A | 3x balval 9 m (372 J) | Goede weerstand |
| P5A | 3x balval 9 m, driehoek | Doorgooibestendig |
| P6B | 30-50 bijlslagen | Inbraakwerend |
| P7B | 51-70 bijlslagen | Sterk inbraakwerend |
| P8B | 71+ bijlslagen | Maximaal inbraakwerend |
P1A tot P5A: doorgooibestendig
De A-klassen testen met een stalen kogel van 4,1 kg die vanuit toenemende hoogte op het glas valt. Bij P1A tot P4A moet het glas drie opeenvolgende inslagen doorstaan zonder dat de kogel erdoor breekt. Bij P5A volgen de inslagen een driehoekspatroon.
Klasse P5A wordt doorgooibestendig genoemd: het glas weerstaat het gooien van zware voorwerpen. Dit biedt bescherming tegen vandalismeworpen, maar niet tegen gerichte inbraakpogingen met gereedschap.
P6B tot P8B: inbraakwerend
De B-klassen simuleren een inbreker met een bijl. Een machine slaat herhaaldelijk op het glas totdat een opening van 400 x 400 mm ontstaat. Het aantal benodigde slagen bepaalt de klasse. P6B vereist minimaal 30 slagen, P7B minimaal 51 slagen en P8B meer dan 71 slagen.
Deze klassen bieden echte inbraakwerendheid. Een inbreker met gereedschap wordt minutenlang opgehouden, wat de pakkans vergroot en afschrikt.
Waarom alleen gelamineerd glas kwalificeert
Alleen gelaagd glas kan EN 356-classificaties behalen. Gehard glas verspringt bij breuk volledig in korrels en biedt geen weerstand tegen doorgang. De PVB-folie in gelamineerd glas houdt de structuur intact, ook na herhaalde inslagen.
De dikte en het aantal folielagen bepalen de klasse. P1A vereist minimaal één folie van 0,38 mm, terwijl P8B meerdere dikke folielagen nodig heeft. Dit verklaart ook het prijsverschil: de toeslag voor gelamineerd glas bedraagt +€20 - €50 per m² op het materiaal.
SKG-classificatie en Politiekeurmerk Veilig Wonen
Naast de Europese normen kent Nederland het SKG-keurmerk, specifiek gericht op woninginbraak. Dit keurmerk sluit aan bij het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW). Voor een volledig overzicht van keurmerken in de bouw geldt regelgeving over keurmerken als aanvulling.
SKG-sterren uitgelegd
Het SKG-systeem werkt met sterren die de weerstandstijd aangeven. De onderstaande lijst bevat de 3 SKG-classificaties voor inbraakwerend glas.
- SKG★: Basisweerstand tegen eenvoudig gereedschap, geschikt voor laag-risicolocaties.
- SKG★★: Minimaal P4A equivalent, voldoet aan Politiekeurmerk Veilig Wonen.
- SKG★★★: Minimaal P6B equivalent, maximale bescherming voor hoog-risicolocaties.
De sterren gelden niet alleen voor glas, maar voor het complete raam inclusief beslag en kozijn. Een SKG★★ ruit in een zwak kozijn biedt weinig bescherming.
Wat het PKVW eist voor glas
Het Politiekeurmerk Veilig Wonen stelt eisen aan nieuwbouwwoningen en certificeert bestaande woningen die voldoen aan veiligheidsnormen. Voor glas geldt dat bereikbare ramen minimaal SKG★★ moeten hebben. Dit komt overeen met EN 356 klasse P4A.
Bereikbaar betekent in PKVW-termen: ramen op de begane grond, ramen naast deuren, en ramen bereikbaar via een plat dak of balkon. Ramen op de eerste verdieping zonder toegang vallen buiten de eis.
Wanneer is welke klasse nodig?
De juiste veiligheidsklasse hangt af van de locatie en het risicoprofiel van het raam. Niet elk raam in de woning vereist dezelfde bescherming. Voor bedrijfspanden gelden aanvullende regels via zakelijke veiligheidseisen.
Begane grond en bereikbare ramen
Ramen op de begane grond vormen het grootste inbraakrisico. Dit geldt vooral voor ramen naast voordeuren, keldergaten en tuindeuren. Hier is minimaal klasse P4A of SKG★★ aan te bevelen. De meeste inbraken vinden plaats via gemakkelijk bereikbare openingen.
Bij woningen in een buurt met verhoogd inbraakrisico is P6B of SKG★★★ te overwegen. De meerkosten voor dit niveau zijn beperkt ten opzichte van de extra bescherming.
Bovenetages en niet-bereikbare ramen
Ramen op de eerste verdieping zonder externe toegang hebben een lager risico. Hier volstaat standaard veiligheidsglas (EN 12600 klasse 1B1 of 1C1) om doorval en verwondingen te voorkomen. Inbraakwerendheid is minder relevant als het raam niet bereikbaar is.
Bij ramen naast een balkon of plat dak verandert de situatie. Deze ramen zijn indirect bereikbaar en verdienen dezelfde aandacht als begane-grondramen.
Combinatie met inbraakwerend beslag
Inbraakwerend glas zonder passend beslag en kozijn biedt schijnveiligheid. Een inbreker kiest de zwakste schakel: als het slot of kozijn zwakker is dan het glas, gaat hij daar doorheen. De juiste combinatie is glas, beslag en kozijn met dezelfde weerstandsklasse.
Sommige verzekeraars eisen inbraakwerende maatregelen voor de dekking van inbraakschade. Dit kan invloed hebben op de glasverzekering en de voorwaarden voor uitkering.
NEN 2608: constructieve glaseisen
Naast veiligheidseisen voor inbraak en doorval bestaat NEN 2608: de norm voor constructieve glasprestaties. Deze norm behandelt de mechanische sterkte van glas onder belasting door wind, sneeuw of gebruik.
Windbelasting en draagkracht
NEN 2608 berekent welke glasdikte en -opbouw nodig is om windbelasting te weerstaan zonder te breken. De norm houdt rekening met de locatie van het gebouw, de hoogte van het raam en de glasafmetingen. Grote glasvlakken op windgevoelige locaties vereisen dikker of sterker glas.
De berekening combineert statische en dynamische belasting. Windstoten veroorzaken kortdurende piekbelastingen die anders werken dan constante druk.
Wanneer speelt deze norm een rol?
NEN 2608 is verplicht bij nieuwbouw en ingrijpende renovaties. De norm is onderdeel van het Bouwbesluit en wordt getoetst bij de vergunningaanvraag. Bij nieuwbouwwoningen berekent de constructeur de juiste glasspecificaties.
Voor reguliere glasvervanging in bestaande kozijnen geldt NEN 2608 doorgaans niet, mits het nieuwe glas minimaal gelijkwaardig is aan het oude. Bij vergroting van glasvlakken of nieuwe openingen is de norm wel van toepassing.