Enkel glas vervangen (woningen voor 1975)

Woningen gebouwd voor 1975 hebben bijna altijd nog enkelglas of heel vroeg dubbelglas. Dit is precies de categorie waar de meeste winst te behalen valt: de sprong van enkelglas naar HR++ glas levert de grootste energiebesparing op van alle mogelijke glasupgrades. Maar juist bij deze woningen spelen ook de meeste uitdagingen, van verouderde kozijnen tot soms asbestproblematiek in oude kit. Dit artikel legt uit wat je kunt verwachten en hoe je de vervanging het beste aanpakt.

Wat zit er typisch in een woning voor 1975?

Woningen uit deze periode hebben een glastype dat inmiddels sterk verouderd is. De isolatieprestatie ligt ver onder de huidige standaard en het verschil met modern HR-glas is enorm.

Enkelglas: het uitgangspunt

De meeste woningen gebouwd voor 1975 hebben nog origineel enkelglas. Dit glas heeft een U-waarde van 5,6 tot 5,8 W/m²K, wat betekent dat warmte vrijwel ongehinderd naar buiten stroomt. Ter vergelijking: modern HR++ glas heeft een U-waarde van circa 1,1 W/m²K. De isolatieprestatie van enkelglas is daarmee vijf tot zes keer slechter dan moderne alternatieven.

Enkelglas herken je aan de smalle glaslat en het ontbreken van een spouw. Als je met een aansteker tegen het raam schijnt, zie je maar één vlam gereflecteerd in plaats van twee of meer. Het glas voelt in de winter ijskoud aan en tocht is een veelvoorkomende klacht.

Thermopane: de eerste dubbelglasgeneratie

Sommige woningen uit de jaren zestig en zeventig hebben thermopane glas. Dit was de eerste generatie dubbelglas, vaak herkenbaar aan metalen strips aan de randen. De isolatieprestatie is beter dan enkelglas, maar met een U-waarde rond 2,7 tot 3,3 W/m²K nog steeds ver verwijderd van de huidige standaard.

Thermopane units hebben vaak last van condensatie tussen de glasbladen, een teken dat de randafdichting gefaald heeft. In dat geval is de isolatiewaarde verder gedaald en is vervanging extra urgent.

Kozijnsituatie bij woningen voor 1975

Bij woningen van voor 1975 is niet alleen het glas verouderd, maar vaak ook het kozijn. De staat van het kozijn bepaalt grotendeels of je alleen het glas kunt vervangen of dat het hele kozijn mee moet.

Houtrot en sponningmaat

Houten kozijnen uit deze periode hebben na vijftig tot zestig jaar vaak last van houtrot. Vooral de onderdorpel en de hoeken zijn kwetsbaar voor vochtschade. Een glaszetter kan kleine plekken houtrot soms repareren, maar bij uitgebreide aantasting is vervanging van het kozijn noodzakelijk.

Daarnaast is de sponningmaat vaak te smal voor modern HR-glas. Enkelglas is slechts 3 tot 4 millimeter dik, terwijl een HR++ unit minimaal 24 millimeter nodig heeft. Kozijnen ontworpen voor enkelglas hebben meestal een sponning van 10 tot 15 millimeter, wat onvoldoende is.

Asbest in oude kit en stopverf

Tot in de jaren tachtig werd asbest toegevoegd aan stopverf en glaskit vanwege de brandwerende eigenschappen. Bij woningen van voor 1975 is de kans aanwezig dat de kit asbesthoudend is. Het verwijderen van asbesthoudende kit vereist speciale voorzorgsmaatregelen en gecertificeerde verwerking.

Een asbestinventarisatie vooraf geeft zekerheid over de situatie. De kosten hiervoor zijn beperkt, maar de eventuele sanering kan de totale projectkosten verhogen. De mogelijke onvoorziene kosten bij glasvervanging in oudere woningen zijn daarom een belangrijk aandachtspunt.

Loodslabben en andere verrassingen

Oudere woningen hebben soms loodslabben onder de vensterbank of loodslabbe aansluitingen bij het kozijn. Deze moeten bij vervanging opnieuw waterdicht worden gemaakt. Ook kunnen er verrassingen zitten achter de bestaande afwerking, zoals verzakte lateien of onvoldoende draagkracht in de muur.

Een ervaren glaszetter of aannemer inspecteert de situatie vooraf en kan inschatten welke complicaties te verwachten zijn. Bij twijfel is het verstandig om een bouwkundige keuring te laten uitvoeren.

Alleen glas of ook kozijnen vervangen?

De centrale vraag bij woningen voor 1975 is of alleen het glas vervangen kan worden of dat de kozijnen ook mee moeten. Beide opties hebben voor- en nadelen.

Wanneer alleen glas volstaat

Bij kozijnen in goede staat is het soms mogelijk om alleen het glas te vervangen. Dit vereist wel dat de sponning diep genoeg is voor HR-glas of dat deze verdiept kan worden. Een glaszetter kan de bestaande glaslat vervangen door een dunnere variant om meer ruimte te creëren.

Het voordeel van alleen glas vervangen is de lagere kostprijs en kortere uitvoeringstijd. Het nadeel is dat het kozijn zelf een koudebrugblijft vormen en dat de totale isolatiewaarde van het raam lager uitvalt dan bij een compleet nieuw kozijn.

Wanneer kozijnen mee moeten

In de volgende situaties is het vervangen van de kozijnen samen met het glas de betere keuze. De onderstaande lijst bevat de 5 meest voorkomende redenen om kozijnen mee te vervangen.

• Uitgebreide houtrot: Meer dan oppervlakkige schade aan onderdorpel of hoeken maakt reparatie onrendabel.
• Te smalle sponning: Wanneer de sponning niet verdiept kan worden zonder de constructie te verzwakken.
• Slechte luchtdichtheid: Oude kozijnen sluiten vaak niet meer goed af, waardoor tocht blijft bestaan na glasvervanging.
• Esthetische wensen: Nieuwe kozijnen bieden de kans om het uiterlijk van de gevel te moderniseren.
• Combinatie met andere werkzaamheden: Bij gevelrenovatie of kozijnonderhoud is het logisch om alles in één keer aan te pakken.

Verwachte verbetering en besparing

De overstap van enkelglas naar HR++ glas levert de grootste verbetering op van alle mogelijke glasupgrades. Zowel het comfort als de energierekening profiteert direct.

Comfort en warmteverlies

Na vervanging van enkelglas door HR++ glas verdwijnt het koude-uitstralingseffect vrijwel volledig. Waar je voorheen kou voelde als je bij het raam zat, kun je na vervanging direct tegen het glas zitten zonder oncomfortabel te worden. De oppervlaktetemperatuur van het glas aan de binnenkant stijgt van circa 5 tot 10 graden Celsius bij enkelglas naar 16 tot 18 graden bij HR++ glas.

Ook condensvorming op de binnenkant van het raam vermindert drastisch. De hogere glastemperatuur zorgt ervoor dat vocht uit de binnenlucht niet meer condenseert op het glas.

Energiebesparing bij enkelglas naar HR++

De besparing bij vervanging van enkelglas door HR++ glas bedraagt 12 tot 15 kubieke meter gas per vierkante meter glasoppervlak per jaar. Bij een gasprijs van circa 1,37 euro per kubieke meter komt dit neer op een besparing van 16 tot 21 euro per vierkante meter per jaar.

Voor een typische hoekwoning met ongeveer 22 vierkante meter glasoppervlak betekent dit een jaarlijkse besparing van circa 260 kubieke meter gas, oftewel ongeveer 350 euro. De energiebesparing over de gehele levensduur van het glas kan oplopen tot 7.500 tot 10.000 euro.

De terugverdientijd voor deze investering ligt tussen de 8 en 12 jaar zonder subsidie. Met ISDE-subsidie bij combinatie met een tweede isolatiemaatregel daalt de terugverdientijd naar 6 tot 9 jaar. De gedetailleerde kostenvergelijking tussen enkelglas en dubbelglas toont alle factoren die meespelen in deze berekening.